Artists Gallery Calendar News Art Fairs Publications Contact

Selected works of the exhibition
Press Release (English)
Press Release (French)
Press Release (Dutch)
Print press release
Print images...




Rina Banerjee

Irresistible Earth
October 28 - December 19, 2020
Charles Decoster, Brussels










Galerie Nathalie Obadia Brussel is verheugd om u de nieuwe solotentoonstelling van Rina Banerjee voor te stellen. De tentoonstelling draagt de titel Irresistible Earth, an uncontrollable and unconditional love is bestowed to us upon birth while ours is love for her, Nature that grows like ripening fruit both fermented and fresh drives our ambition to expand and all the while a universe seemingly cooling and heating like sour tongue airing, widening, making our earth to move away from sun, it’s migrating destiny unknown, drifting outward to echo voiceless Nature, a wisdom for you and I to draw out like tight curled tongue. Why is hers, her nature and our nature too so coupled but loose, coiled and tangled with tails, horns and Unclipped nails, messy and monstrous parts these her humans drizzles fortune and violence untasted into time. Why would you not open your mouth and allow your scent to swell over, your senses to identify this tooled mind, to let see right from wrong? Earth, a watery cradle held me newborn, allowed me to play with Nature, like school friends, will she now not protect me from your other creations as you would Love or a sunny day from grey.

Rina Banerjee verwierf in 2000 internationale bekendheid met haar installatie Infectious Migrations, die ze presenteerde op de Biënnale van het Whitney Museum of American Art in New York. Sindsdien was werk van de kunstenares te zien op veertien kunstbiënnales, en meest recente op de 57e Biënnale van Venetië, Viva Arte Viva, in 2017. Haar reizende retrospectieve, Make Me a Summary of the World, zal tussen 2018 en 2021 vijf locaties in de Verenigde Staten aandoen en toont de museale belangstelling die heerst voor Rina Banerjee in Amerika. Deze tentoonstelling startte in de Pennsylvania Academy of Fine Art in Philadelphia en is inmiddels op haar vierde locatie te zien, namelijk in het Frist Art Museum in Nashville, Tennessee. Er werden reeds twaalf recensies aan de expositie gewijd. Bovendien wordt de tentoonstelling in zowat alle kunstmagazines en -tijdschriften aangehaald.

De kunstenares werd in India geboren en verhuisde op haar zevende naar New York waar ze nu - vijftig jaar later - nog altijd woont. Zelf omschrijft ze haar werk als volgt: ‘Ik maak objecten waarbij ik de sensuele kwaliteiten van materialen gebruik... om de toeschouwer te lokken. Deze elementen die op een verontrustende, vaak surrealistische manier worden gecombineerd, scheppen een psychologisch geladen ruimte. Mijn exotische objecten verrassen de toeschouwer in aangename zin, maar ze verbijsteren hem of haar ook door wat ze vertellen.’1

Banerjee die haar carrière als wetenschapster begon en aan de universiteit migratie en diasporische identiteit bestudeerde, analyseert onze mondiale samenleving. Haar artistieke werk moet worden gezien in de context van de gender- en raciale identiteit van immigratie. Haar kunst behandelt eveneens de waarde van schoonheid en spiritualiteit, economische en milieukwesties, de natuur en het oriëntalisme dat aangeeft hoezeer onze hedendaagse cultuur het product is van het kolonialisme. Met een overvloed aan onderwerpen, vervat in poëtische teksten, etherische schilderijen of sculpturale objecten die zijn gemaakt met verschillende etnische en eigentijdse materialen, creëert Banerjee het verhaal van een universele culturele verbondenheid, voortdurend in verandering op het tempo van onze ontwrichtende hedendaagse wereld.

Op de tentoonstelling Irresistible Earth... presenteert de kunstenares dertien kleurrijke, fantasierijke sculpturen en sprookjesachtige tekeningen. Met dit ensemble focust ze op het thema van de biodiversiteit en de evolutie van de natuur in onze steeds veranderende geglobaliseerde wereld. Rina Banerjee legt daarbij de nadruk op de goddelijkheid van de natuur en de vrouwelijke rol die daarin speelt. Haar excentrieke personages, onder de vorm van groteske en fantasmagorische figuren, herinneren aan Indiase en mondiale mythes en geschiedkundige verhalen. Ze roepen vragen op in verband met actuele onderwerpen, zoals de opwarming van de aarde, de gevolgen van klimaatverandering, immigratie en identiteitskwesties. De connectie met de aarde en de mensheid via mobiliteit en technologie onderlijnt de noodzaak om te komen tot een mondiale samenleving waarin alle levende wezens met elkaar verenigd zijn, etniciteit niet langer een sociaal-politiek obstakel vormt en interculturele gelijkheid vooropstaat. De horizontale dimensie van Banerjee’s visie is als een open deur, waarbij semantisch denken wordt aangemoedigd om met de wereld verbonden te blijven door ‘één plaats’ te worden, verenigd door Moeder Aarde.

De sculpturen van Rina Banerjee zijn onmiddellijk herkenbaar. Ze hebben een heel eigen mate van verfijning en kleurenpalet. De kunstenares maakt haar sculpturen met een veelheid aan objecten die afkomstig zijn van overal ter wereld, van stedelijke bazaars tot antiekwinkels in New York City en van rommelmarkten in Venetië en Parijs tot de virtuele marktplaats op het internet. Haar driedimensionale objecten maakt ze met stoffen uit Indonesië en Korea, kralen uit Afghanistan, overblijfselen van dieren, schelpen uit de Filipijnen, stekels uit Afrika, veren uit Canada, huiden, bont, kant, staalgaas, scheepstouw en -jute, grafiet, messing en koper, mineralen, steenkool, hout, oliën enz. Elk materiaal heeft een bijzondere geschiedenis en roept een specifieke ‘andere’ cultuur op. De materialen worden geassembleerd en gecombineerd met een bepaalde en duidelijke ‘betekenisgeving’ en die kan niet tot stand komen vanuit een eendimensionale, enge kijk op de wereld.

Eén van de hoofdthema’s in Banerjee’s werk kunnen we zien in haar wandsculptuur die gendergelijkheid op het wereldtoneel verdedigt: Fastened to two walking sticks and lopsided imagined she in a world without opponents, unburdened by squabble and masonary bricks, she a prop propped up man from man not capable of understanding the parts that ripped and torn like partition, camps, detention pockets and passport tangles bottled black glory and tangerine blossom., 2020. Dit sculptuur is opgebouwd uit diverse objecten en doet denken aan een vrouwelijke figuur. Ze omvat een antiek etnisch hoofd in koper; het lichaam is samengesteld aan de hand van zwarte morning glory bloemen, fazantenveren, kantwerk in zilver en messing, plastieke netten en hoorns. De materiaalkeuze is bijzonder specifiek en symboliseert niet alleen de vrouwelijke schoonheid, maar verwijst ook naar de trage deelname van vrouwen aan de samenleving, omdat ze zo lang gedwongen zijn geweest om thuis en binnen te blijven.

Banerjee assembleert objecten en combineert bijna-onverenigbare materialen die refereren aan tal van wereldse verhalen. Zo creëert de kunstenares een semiotische beeldtaal waarin identiteit niet langer stoelt op etniciteit en geslacht, maar veeleer verschillende invloeden uit de huidige wereldwijde mobiele samenleving assimileert. ‘De polysemie van Banerjees oriëntalistische assemblage-sculpturen lokt associaties in vele richtingen uit. Hun sensualiteit heeft tot doel het verlangen te stimuleren en de toeschouwer te betoveren.’2

Ook aanwezig op de tentoonstelling en al even belangrijk zijn haar werken op papier. Voor de compositie van haar tekeningen liet Banerjee zich inspireren door Indiase miniaturen en Aziatische kunst, waar kleurrijke patronen en groteske, monsterlijke figuren in elkaar verstrengelen en zweven in een buitengewoon merkwaardig universum. Anders dan het geval is bij haar sculpturen, die samengesteld zijn uit diverse objecten en het beeld van een lichaam oproepen, treedt de figuur - vaak een vrouwenfiguur - prominent naar voren in haar tekeningen. De grenzen tussen mannelijk en vrouwelijk, tussen menselijk en goddelijk vervagen er. Deze werken bieden een sterke reflectie op de huidige wereldbevolking, zoals gezien door de ogen van de kunstenares. Rina Banerjee maakt silhouetten met precieze contouren, die subtiel tot stand komen met rijk gekleurde inkt. De composities zijn luchtig en combineren de vrouwenfiguur soms met een decoratief motief.

De tekening Pulled from the heavens, sky unpolluted she slipped as if on bananna peel and split two folds, each a future on hold toont een vrouwelijke jager die aan de haren wordt opgetrokken, nadat ze op een bananenblad is uitgegleden en al haar pijlen heeft verloren. Deze mythische figuur, die zweeft in een groen gekleurde lucht, symboliseert de menselijke angst voor transformatie en verandering, in het licht van de dringende zorg die de aarde nodig heeft van de mens.

De allegorische werken van Rina Banerjee dragen poëtische, introspectieve titels. Een titel van een kunstwerk biedt gewoonlijk een aanwijzing, maar dat is zelden het geval bij deze kunstenares. Haar vaak lange titels die lezen als duizelingwekkende gedichten met ritmische intervallen, verwijzen naar Indiase en westerse sprookjes waarin de hoofdpersoon altijd vrouwelijk is, maar nooit wordt genoemd. Banerjee speelt bewust met de dictie van het Engels. Deze taal speelt immers een dominante rol als het gaat over de menselijke verbondenheid met de wereld.

De titels vormen een coherent onderdeel van haar werk. Ze reiken de toeschouwer een sleutel aan en laten toe bepaalde nuances in haar werk te herkennen of te ontdekken. Zo stimuleren ze de toeschouwer om haar werk op een heel andere manier te interpreteren. Een voorbeeld van zo’n metaforische woordspeling is Winds and Grassy sky took peacock throne from Dehli to mushroom dome in my vicinity as geograpghy without place, names, locations in world, without addresses and as did real estate waited in costal crevices for commerece's designs, irresponsible and a unpliable commercial disobedience took flower (2020). Inspelend op de historische link tussen kolonialisme en kapitalisme verschijnt de vrouwelijke figuur, getooid met een paddestoelvormige hoed, hier als een ontdekkingsreiziger die op zoek is naar een betere toekomst in nieuwe onbekende gebieden waar de aarde geen eigendom of uitbuiting kent en onze geglobaliseerde samenleving ontbreekt, met als doel Moeder Aarde voor alle mensen te bewaren.

Al bij al kan de beeldtaal van Rina Banerjee worden omschreven als een fantastisch realisme dat diverse culturen, identiteiten en objecten assimileert. In haar excentrieke werk eigent de kunstenares zich bestaande culturele stereotypen toe voor kritische doeleinden. Ze ondermijnt dominante westerse zienswijzes en in het bijzonder de notie van ‘authenticiteit’. Banerjee ontleedt het cultureel en economisch mobiele raamwerk van het westers koloniaal verleden en de huidige complexe diaspora die onze hedendaagse cultuur kenmerkt. Ze benadrukt daarbij het delicate evenwicht tussen Oost en West. De veelheid aan identiteiten en culturele associaties in haar werk simuleert de mondiale cultuur van onze amorfe geglobaliseerde wereld. In haar kunst creëert Banerjee een nieuw soort hybride identiteit, die volledig is gelinkt aan Moeder Aarde.