Artists Gallery Calendar News Art Fairs Publications Contact

Selected works of the exhibition
Press Release (English)
Press Release (French)
Press Release (Dutch)
Print press release
Print images...




Nú Barreto

Homo Imparfaits
September 5 - October 26, 2019
Charles Decoster, Brussels










Galerie Nathalie Obadia stelt met trots Homo Imparfaits aan u voor, de eerste solotentoonstelling van Nú Barreto in Brussel.

Nú Barreto werd in 1966 in São Domingos (Guinee Bissau) geboren. Hij woont en werkt sedert 1989 in Parijs. Sinds hij in 1998 zijn geboorteland vertegenwoordigde op de Wereldtentoonstelling in Lissabon, kent hij een internationale carrière en geldt hij als een van de belangrijkste hedendaagse Afrikaanse kunstenaars.

In 2006 exposeerde Nú Barreto voor het eerst in België. Hij nam toen deel aan Afrique-Europe: rêves croisés, een groepstentoonstelling op initiatief van de Europese Commissie .

Op zijn tentoonstelling in Galerie Nathalie Obadia presenteert Nú Barreto een nieuwe serie tekeningen en meerdere schilderijen uit États Désunis d’Afrique, de befaamde reeks die hij in 2009 aanvatte. Uit alle geëxposeerde werken spreekt het politieke engagement van deze kunstenaar uit Guinee Bissau: de werken tonen niet alleen de kwalen van de hedendaagse Afrikaanse samenleving, maar dragen ook de hoop in zich dat Afrika zich van zijn verleden zou losmaken en zich zo zou weten heruit te vinden.

Al sinds zijn kindertijd is tekenen het favoriete medium van Nú Barreto. Zijn tekeningen waren de trots van zijn ouders en trokken zelfs de aandacht van de kinderen uit naburige dorpen. Zijn werken op papier uit deze periode vallen ook vandaag nog op door hun verbeeldingskracht – een verbeeldingskracht die hij nu als kunstenaar aanwendt om zijn persoonlijke verhaal over het hedendaagse Afrika te vertellen. De toon die hij daarbij hanteert, is niet zachtmoedig, maar veelal scherp en bitter. Met zijn gepunte potloden en de bloedrode verf van zijn penselen brengt Nú Barreto het veelvuldige geweld in beeld dat het Afrikaanse continent ondergaan heeft.

Te midden van deze dagelijkse werkelijkheid speelt de imperfecte mens van Nú Barreto de hoofdrol. Als een spiegel confronteert dit alter ego van zwarte en rode inkt ons met onze veranderlijke houding en onze verantwoordelijkheid wat de huidige situatie in Afrika betreft.

Het lichaam van de imperfecte mens is misvormd door angst en pijn. De schreeuwende mond toont - aldus de kunstenaar - het dagelijkse lijden van de Afrikaanse bevolking en haar collectieve geheugen. In die zin is Francis Bacon die in zijn schilderijen zo treffend de pijn wist uit te beelden, een bron van inspiratie voor Nú Barreto, die daarnaast ook Lucian Freud, Willem de Kooning en de Portugese schilderes Paula Rego tot zijn artistieke voorbeelden telt. Aan Paula Rego heeft hij de subtiele mix van realisme en symboliek ontleend waarmee deze kunstenares haar satirische visie op de maatschappij tot uitdrukking bracht.

Door de afwezigheid van een achtergrond en andere ruimtelijke aanknopingspunten brengen de composities van Nú Barreto gevoelens van duizeling teweeg. Als een koorddanser beweegt de imperfecte mens zich over het gespannen touw dat van de ene naar de andere bladrand loopt in zijn tekeningen. Voor de kunstenaar staat het touw symbool voor de ‘levenslijn’, en de alomtegenwoordigheid ervan verraadt zowel de kwetsbaarheid van het bestaan als een levensdrift.

Ook andere objecten, zoals stoelen of ladders, krijgen een prominente plaats in zijn tekeningen. De stoel – met gebroken poot – symboliseert de chronische instabiliteit van de Afrikaanse naties; ladders, met kapotte sporten, fungeren als metafoor voor de sociale ladder, die weinig ruimte laat voor sociale mobiliteit en zo ongelijkheid verder bevordert. Daarnaast gebruikt Nú Barreto dieren (raven, varkens, kameleons enz.) en beschadigde fietsen en gitaren als symbolen. Merkwaardig genoeg regent het in zijn werk soms ook bananen, spijkers en open of gesloten paraplu’s. Deze veelheid aan symbolen heeft haar oorsprong in de smeltkroes van inheemse West-Afrikaanse culturen, waar ambachtslieden vaak ook een beroep deden op de kracht van symbolen.

Een ander belangrijk element in zijn artistieke beeldtaal is het expressionistische gebruik van de kleur rood, die de kunstenaar verkiest omwille van haar sterke symboliek. Ook zijn gebruik van gescheurd papier geeft uitdrukking aan het getormenteerde landschap dat de imperfecte mens naar zijn beeld creëert. De plastische middelen en iconografische bronnen waarvan Nú Barreto zich bedient in zijn werken op papier, bezitten een sterk suggestieve en emotionele kracht, zoals we die ook terugvinden in de tekeningen van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge.

De grote schilderijen van Nú Barreto maken deel uit van de reeks États Désunis d’Afrique. Door de kleuren van de Amerikaanse vlag te vervangen door rood, geel en groen – de drie kleuren die het vaakst voorkomen op de vlaggen van de 55 Afrikaanse landen – wijst de kunstenaar op de verdeeldheid van zijn volk die hij als de oorzaak ziet van de problemen die de Afrikaanse maatschappij kwellen. Volgens hem zorgt het gebrek aan eendracht ervoor dat de Afrikaanse landen zich niet kunnen ontdoen van de inmenging van internationale mogendheden op hun continent. De zwarte sterren, zonder enige regelmaat verspreid over de stroken stof die Nú Barreto van pan-Afrikaanse vlaggen heeft gescheurd, stellen deze situatie aan de kaak.

Niettemin gaat achter het protest en de kritische dimensie in zijn werk een onwrikbaar vertrouwen in de mens schuil – en vooral: een vertrouwen in de imperfecte mens waarvan hij de zwakheden bespot, maar dan alleen opdat die zichzelf zou corrigeren. Deze heilzame kracht van kunst inspireert de kunstenaar tot hoopvolle werken als La Source, een vlag waar bij elke ster een boek van een Afrikaanse schrijver hangt. Deze publicaties staan symbool voor de intellectuele en culturele rijkdom van de Afrikaanse naties. Het is voor Nú Barreto een metaforische manier om aan zijn tijdgenoten te laten zien dat Afrika zijn lot in eigen handen kan en moet nemen.

————————

Nú Barreto werd in 1966 in São Domingos (Guinee Bissau) geboren. Hij woont en werkt sedert 1989 in Parijs.

Sinds Nú Barreto zijn diploma behaalde aan de École Nationale des Métiers de l’Image des Gobelins (Parijs, Frankrijk), heeft hij een individuele beeldtaal en een multidisciplinair, geëngageerd oeuvre gecreëerd. Met zijn eigenzinnige werk trok hij al snel de aandacht. In 1998 vertegenwoordigde hij zijn geboorteland op de Wereldtentoonstelling in Lissabon (Portugal). Sindsdien geniet Nú Barreto wereldwijd aanzien en geldt hij als een van de belangrijkste hedendaagse Afrikaanse kunstenaars.

Zijn werk was recent dan ook te zien op talrijke solo- en groepstentoonstellingen, waaronder in 2019: ‘AFRO, Rencontres avec l’art de l’Afrique contemporaine’ in het Centre Culturel de l’Escale te Levallois-Perret (Frankrijk); in 2018: ‘0.10 RELOADED Avant-Garde’ in Galerie Sabine Knust te München (Duitsland), waar zijn werk gepresenteerd werd samen met dat van William Kentridge, El Anatsui en Isaac Julien; tussen 2015 en 2018: ‘Lumières d’Afrique’, een grote reizende tentoonstelling in het Palais de Chaillot te Parijs (Frankrijk), de Fondation Donwahi te Abidjan (Ivoorkust), het IFAN Museum te Dakar (Senegal), het Palais des Nations te Genève (Zwitserland), de Afrikaanse Unie te Addis Abeba (Ethiopië) en EUMETSAT te Darmstadt (Duitsland); en in 2016: ‘Hommage à la Biennale d’Art contemporain africain de Dakar’ te Martigny (Zwitserland) en ‘Convergences’ in de zetel van de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (UEMOA) te Ouagadougou (Burkina Faso).

In 2015 vond ‘Ressonância’ plaats, zijn eerste solotentoonstelling in China, in het Taipa House Museum in Macau. Datzelfde jaar nam de kunstenaar ook deel aan de expositie ‘Rastros’ in het Museu Capixaba do Negro (MUCANE) te Vitória (Brazilië). Eerdere tentoonstellingen omvatten, in 2013: een expositie in het Musée Boribana te Dakar (Senegal); in 2012: ‘Fundação PLMJ, 100 obras - 10 años’ in de Fundação Arpád Szenes-Vieira da Silva te Lissabon, PMLJ (Portugal); in 2011: een tentoonstelling in de Fundação da América Latina te São Paulo (Brazilië); in 2010: de Biënnale van São Paulo (Brazilië); en in 2007: ‘Quand l’Afrique s’éveillera’ in de Cité des Sciences et de l’Industrie de la Villette te Parijs (Frankrijk). In 2006 nam hij deel aan de befaamde Biënnale van Hedendaagse Afrikaanse Kunst te Dakar (Senegal) en aan ‘Afrique Europe - rêves croisés’, een tentoonstelling georganiseerd door de Europese Commissie in de Galerie Les Ateliers des Tanneurs te Brussel (België).

Werk van Nú Barreto is opgenomen in belangrijke publieke collecties, waaronder in Brazilië: het Museu Capixaba do Negro (MUCANE) in Vitória; in Portugal: de Fundação Pro Justitiae in Porto en de Fundação Arpád Szenes-Vieira da Silva (PLMJ) in Lissabon; in Afrika: de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (UEMOA) in Ouagadougou (Burkina Faso); en in China: het Taipa House Museum in Macau.